اینک آخرالزمان
◄ نگاهی به ابعاد انسانی جنگ خاورمیانه
● نویسنده: مریم - خرسند
● منبع: روزنامه - همشهری
همه آنها یک شعار را فریاد می زدند. از هند و نپال گرفته تا یونان و ژاپن و کانادا، روی پلاکاردهای همه آنها نوشته شده بود «No war». این نخستین بار بود که میلیون ها نفر از ساکنان کره زمین در مخالفت با وقوع جنگ و حمایت از صلح، یک شعار را فریاد می زدند. احساس، زبان و خواسته همه معترضان به جنگ مشترک بود. برای نخستین بار، زنان جزیره کرت همانی را خواستار بودند که دانشجویان مالزیایی روی پرچم های سپیدشان نوشته بودند.
این بار واکنش اهالی کره زمین پیچیده تر و باورنکردنی تر از آن چیزی بود که روسای کشورهای ایالات متحده آمریکا و انگلیس و گروهی از هم پیمانانشان در حمایت از جنگ بر علیه عراق انتظار داشتند. حتی مردم اسپانیا با وجود حمایت دولتشان از جنگ علیه عراق، سیاست های خوزه ماریا آزمار نخست وزیر اسپانیا را زیر سوال بردند و خواستار استعفای وی شدند. سربازان انگلیسی نیز حاضر می شدند تا خود را برای جنگ ـ جنگی که وعده سه روز را داشت ـ آماده کنند. سربازان از خانواده های خود خداحافظی می کردند و کمی آن سوتر از خانه هایشان، پلیس لندن دانش آموزانی را که در مخالفت با جنگ به خیابان ها ریخته بودند، پراکنده می کردند. روی دیوارهای سفارت خانه های آمریکا در بسیاری از کشورهای جهان یک شعار مشترک نوشته شده بود. No war.
دانش آموزان انگلیسی هنوز ساکت ننشسته اند. رئیس پلیس لستر اعلام می کند دانش آموزان انگلیسی در صورت شرکت در راهپیمایی ضدجنگ تنبیه خواهند شد. شش نفر از این دانش آموزان تحت تعقیب قضایی قرار دارند. هیچ کس باور نمی کند با وجود مخالفت بیش از ۶۰ کشور جهان و میلیون ها نفری که در خیابان ها خواستار صلح اند، حمله به عراق آغاز شود. خیابان های شهر بغداد نیز به گونه ای دیگر از جنگ گریزانند. «سعود صالح» زن خانه دار بغدادی از خبرنگار فرانسوی می خواهد که به او با اطمینان بگوید با وجود مخالفت جهانی، به عراق حمله نخواهد شد. ترس در چهره کودکان «سعود صالح» آشکار است. کودکان وی متعجبانه به رفتارهای پرالتهاب اهالی شهر می نگرند که نان، آب، نفت، کپسول های گاز و حتی شمع را از فروشگاه ها خریداری می کنند تا در وقوع جنگ به حیات خود ادامه دهند. طلافروشی های بغداد در آخرین اولتیماتوم بوش ویترین مغازه های خود را خالی می کنند. انگار می دانند با نفوذ سربازان آمریکایی و انگلیسی و به هم ریختن نظم شهر چه اتفاقی رخ خواهد داد.
هنوز اهالی کره زمین فریاد می زنند. مردم عراق همه امید خود را از حمایت مردم کشورهای مختلف از دست داده اند. کاردارهای مستقر در بغداد یکی پس از دیگری کشور را ترک می کنند. نظام اقتصادی و صنعت گردشگری جهان و کشورهای منطقه پیش از پرتاب نخستین موشک به بغداد درهم ریخته است. مردم عراق حتی به ساعت هایشان نگاه نمی کنند. چرخش عقربه ها برای آنها حکم نزدیک تر شدن ویران شدن خانه هایشان را دارد. انگار آرامش برای آنها رویای طلسم شده است. شهروندان بغداد بیم کمبود برق و آب را دارند. کشور ۲۴ میلیون نفر عراق که زمانی ثروت آن به ۲۰ بیلیون دلار حاصل از فروش نفت خام در سال می رسید بر اثر بمباران های جنگ خلیج فارس در سال ۱۹۹۱ تاکنون در وضع نامطلوبی به سر می برند. خبرنگاران حاضر در عراق از خرید و فروش اسلحه سبک توسط مردم خبر می دهند. مقامات مسئول در این کشور چند روز قبل از آغاز جنگ اسلحه های بیشتری را در اختیار عراقی ها قرار داده اند تا از آنها در مواجهه با مهاجمان استفاده کنند. مردم عراق می گویند: ما خود را مسلح می کنیم تا در مقابل هرج ومرج و بحران پس از برکناری صدام حسین از خود دفاع کنیم. زمان برای اهالی عراق خارج از نرم واقعی خود می گذرد. مرکز صدور ویزای خروج با ازدحام جمعیت مواجه است. شهروندان عراقی در هراس از وقوع جنگ درصدد گرفتن ویزا برای خروج از کشور هستند. قیمت ها ناباورانه در حال افزایش است. هزینه سفر به اردن تا چند روز قبل از آخرین اولتیماتوم بوش ۳۵۰ دلار بود اما حالا که چند روزی به آخرین لحظه مانده هزینه سفر به اردن از مرز ۶۰۰ دلار نیز گذشته است. قیمت مواد غذایی نیز از نرخ گذشته است.
اهالی عراق با وجود همه ناباوری ها، چشم های خود را بسته اند، نفس را در سینه هایشان حبس کرده اند و انگار آماده اند. هر صدای تیز و بلندی برای آنها حکم ریزش بمب های خوشه ای را دارد. گروهی دیگر حداقل وسایل زندگی را جمع کرده اند و راهی مرزهای اطراف شده اند. کودکانشان ترس را از نگاه و خطوط پرعمق چهره پدرانشان درک می کنند. کودکان عراقی مدت هاست که نمی دانند آرامش هنگام بازی در کوچه ها چه مفهومی دارد.
پایان آرامش
آنها باور نمی کردند. هیچ کدام از آنهایی که بارها و بارها جورج بوش و تونی بلر را به یک جنگ غیراخلاقی متهم کرده بودند باور نمی کردند. اما اتفاق افتاد. بامداد پنجشنبه آخرین روز سال به وقت تهران، جنگ بر علیه عراق شروع شد.
بسیاری از روسای کشورها، جنگ را محکوم کردند. اما هیچ اتفاق نیفتاد. ریچارد گالپین خبرنگار انگلیسی اخبار سازمان بین المللی صلیب سرخ را مخابره می کند که بیش از بیست هزار نفر از مردم در شمال شرقی عراق خانه های خود را ترک کرده و راهی مرز ایران شده اند. هنوز قسمت هایی از مرز ایران و عراق از مین گذاری ۸ سال جنگ بین دو کشور پاکسازی نشده اند. خانواده های عراقی زمین را می دوند. پاهای آنها هراسان از فرود آمدن است. ممکن است هر لحظه پاهای هر کدام از آنها روی یک گلوله آهنین فرود آید تا نقطه پایانشان فرا رسد.
جنگ آغاز شد. صلیب سرخ به نقل قول از مقامات مسئول در شمال عراق اطلاع داده اند مردم از منطقه کردنشین سلیمانیه حرکت کرده اند و اکنون در شهری در مجاورت مرز ایران اطراق کرده اند. مساجد شهرهای مرزی و مدارس لبریز از جمعیتی است که تاریخ و زمان را فراموش کرده اند. آنها فقط می دانند چند روزی است که جنگ آغاز شده است. تاریخ جدید اهالی از آغاز جنگ و آغاز زد و خوردهای داخلی بین نیروهای طرفدار صدام و نیروهای آمریکایی و انگلیسی شروع شده است. آنها می گویند جنگ تا چند روز دیگر ادامه خواهد یافت. اردوگاه های مرزی ایران آماده شده است. اما دولت عراق مردم را مرعوب کرده و به آنها اخطار داده است که در صورت ترک کشور، املاک و اموال خود را از دست خواهند داد. جنگ فقط در محدوده عراق آغاز نشد. اهالی آبادان از نخستین روزهای آغاز جنگ، به اندازه اهالی آن سوی مرز لرزیدند و واهمه های سالیان گذشته را دوباره تکرار کردند. آسمان آبادان با مه دودی غلیظ و خاکستری و لرزش های ناتمام چندان متفاوت از آسمان بصره نیست. اهالی آبادان هر شب سوت راکت هایی که اشتباهی به این سوی مرز پرتاب شده، را دنبال می کنند و نگران از اصابت های اشتباهی بعدی هستند.
گروهی از آنان به ناچار شهر را ترک کرده اند. آنها می گویند اعصاب و روان ما تحمل و پذیرش صدای برخورد و اصابت راکت ها و موشک های جدید را در نزدیک خانه هایی که دوباره به تازگی ساخته ایم، ندارد.
نگرانی ها در این سوی مرز هنوز ادامه دارد. مردم ایران حرف اول شان صحبت از جنگ و اخبار آن است. تلویزیون چهره کودکانی را نشان می دهد که ترس میان نی نی چشمانشان سکته کرده و در جازده است. اکنون تصاویر جدیدی میان چشمان اهالی کره زمین جا خوش کرده است. زنان و کودکان عراقی در میان هول و اضطراب از سربازان عراقی، آمریکایی و انگلیسی و موشک هایی که بی مقصد فرود می آیند، مرگ را لحظه به لحظه تجربه می کنند.
جنگ آمریکا و انگلیس برای زنان و کودکان عراق شکل دیگری داشت. خبرنگاران حاضر گزارش داده بودند که از زنان و کودکان عراقی در مقابل نفوذ سربازان به عنوان سپر استفاده شده است. محققان بعد از انتشار چنین خبری به واکنش پرداخته و اعلام کردند مشاهدات عینی نشانگر آن است که قربانیان واقعی جنگ غیرنظامیانی هستند که نزدیک به ۸۰ درصد آنان را زنان و کودکان تشکیل می دهند.
نگاهی به جراید فعلی دنیا درخصوص ۳۰ منطقه ای که درگیر مناقشات مسلحانه هستند و یا بحران های ناشی از جنگ را طی می کنند، بیانگر وضع رقت آمیز این کشورها است. بر اساس گزارشات سازمان ملل در پانزده کشور (از سی کشور درگیر) نیروهای حافظ صلح حضور دارند. در ۱۲ کشور نیروهای بازسازی سیاسی و حافظ صلح شرکت دارند و تنها در سه منطقه سیرالئون، تیمور شرقی و جمهوری دموکراتیک کنگو، علاوه بر نیروهای حافظ صلح، مشاورانی در زمینه حمایت از زنان وجود دارد و این امر درواقع به معنی این است که در بقیه کشورهای درگیر عملا زنان و حقوق شان نادیده گرفته شده اند.
همچنین تحقیقات انجام شده از سوی هلن کال دیکالت برنده جایزه نوبل نشان می دهد: طبق تحقیقات انجام شده در جنوب عراق که طی جنگ آمریکا در سال ۱۹۹۱ به بعد صورت گرفته، به علت استفاده از بمب ها و موشک های آمریکایی علیه عراق، ابتلا به سرطان خون کودکان این منطقه ۶ تا ۱۲ برابر شده است. یک بررسی روی زنان و کودکانی که طی جنگ آواره کوه ها و بیابان ها شده اند نشان می دهد که این افراد با انواع خشونت ها چه از طرف نیروهای مهاجم و همچنین هم وطنان خود مواجه شده اند.
با اشاره به آمار منتشر شده از سوی سازمان ملل درخصوص تهاجمات وحشیانه ای که نسبت به زنان و کودکان در جنگ ها و شورش های داخلی صورت می گیرد می توان گفت بر اساس این آمار در بوسنی و هرزگوین هزاران زن مسلمان که مورد تجاوز واقع شده بودند، از سوی نیروهای مهاجم مجبور شدند تا کودکان خود را به دنیا آورند. در جنگ سال ۱۹۹۴ روآندا به ۵۰۰ هزار زن تجاوز شد. در سیرالئون در سال ۱۹۹۹ بیش از ۵۰ درصد زنان منطقه مورد تجاوز قرار گرفتند و ۴۵۰۰ کودک دزدیده شدند که از این میان ۶۰ درصد دختربچه بودند. در اوگاندا نیز تا کنون نیروهای شورشی داخلی ۱۱۳۰۰ کودک را دزدیده و مورد سوء استفاده و کارهای شاق قرار داده اند. در روآندا سرپرست حداقل ۶۵۰۰ خانواده به ثبت رسیده را کودکانی تشکیل می دهند که خود سرپرست شان را در جنگ از دست داده اند.
برنده جایزه صلح نوبل در ادامه تحقیقات خود اعلام کرده است نیروهای حافظ صلحی که برای تامین صلح به کشورهای درگیر جنگ اعزام می شوند چهره جنگ را زشت تر می کنند.
سال ها بود که به تخلفات حقوق بشری نیروهای حافظ صلح اهمیتی داده نمی شد تا اینکه بر اساس پیگیری های نیروهای غیردولتی حافظ حقوق بشر هیأتی از سوی کوفی عنان دبیرکل سازمان ملل برای بررسی این وقایع تشکیل شد. هیأت Brahimy و فردی به نام میشل گارسیا مشاور و کارشناس سازمان ملل مامور رسیدگی به این امر شدند. بر اساس مطالعه دقیق این هیأت روی ۱۲ کشوری که گزارشات متعددی از آنها دریافت شده بود، عنوان شد که حداقل در شش کشور با حضور نیروهای حافظ صلح، فحشای کودکان افزایش یافته است. به عنوان نمونه در سال ۱۹۹۲ در موزامبیک نیروهای حافظ صلح، دختران ۱۲ تا ۱۸ ساله را به دلیل فقر و سوء تغذیه به عنوان افرادی فاحشه به خدمت در آوردند و این غیر از کودکانی است که مورد حمله واقع شده و پس از سوءاستفاده جنسی کشته شده اند. به همین دلیل در سال ۲۰۰۱ قطعنامه ۱۳۲۵ شورای امنیت با اجماع اعضا به تصویب رسید و این اولین قطعنامه ای است که شورای امنیت در خصوص تاثیرات جنگ روی زنان تصویب کرده است. همچنین براساس کنوانسیون چهارم ژنو و پروتکل شماره ۴ از کنوانسیون های چهارگانه ژنو مصوب ۱۹۴۹ نیز به حمایت از افراد غیرنظامی در زمان جنگ اختصاص یافت که طبق اصول بنیادین حاکم بر آن، افراد تحت حمایت به هیچ وجه نمی توانند تمام یا بخشی از حقوقی را که کنوانسیون برای آنها در نظر گرفته سلب کنند. براساس کنوانسیون چهارم ژنو و پروتکل شماره یک، احترام به شرف، حقوق خانوادگی، اعمال مذهبی، دارایی های خصوصی، عرف و عادات غیرنظامیان لازم و گروگان گیری، تنبیه دسته جمعی، اعمال تبعیض آمیز از لحاظ نژادی، مذهبی و سیاسی، انتقال و ضبط مواد غذایی و. . . ممنوع است. طبق ماده ۲۶ کنوانسیون چهارم ژنو نیز علاوه بر حمایت عام از غیرنظامیان، برخی افراد با حمایت خاص و فزاینده روبه رو هستند از جمله زنان و کودکان و خبرنگاران. در ماده ۲۶ کنوانسیون چهارم ژنو زنان خصوصاً در مقابل هر گونه لطمه به شرافتشان و به ویژه در برابر تجاوز، اجبار به فحشا و هر گونه هتک حرمت مورد حمایت قرار گرفته اند.
نکته دیگر این که ضمانت اجرای حقوق اشخاص مزبور در جنگ، ضمانت اجرای کیفری بین المللی و ضمانت اجرای مدنی بین المللی، جبران خسارت ناشی از نقض حقوق جنگ است. تا مدت ها حقوق جنگ دارای یک نظام ضمانت اجرایی که هدف از آن حمایت از قربانی و نه به کیفر رساندن مجرم بود، در صحنه بین المللی مطرح بود اما با تحولات پیش آمده به تدریج این موضوع رنگ باخته و مسئولیت بین المللی کشور و افراد مجرم و مرتکبین نقض حقوق جنگ روز به روز و بیش از پیش مطرح می شد. در این میان زنان و دختران جنگ را به شیوه ای دیگر تجربه می کنند. استفاده از حربه تجاوز به عنوان یک ابزار و سلاح جنگی در طول تاریخ، امری بدیهی و اثبات شده است که فقط به زمان جنگ محدود نمی شود، متاسفانه در زمان صلح و ورود نیروهای پاسدار صلح نیز در بسیاری از موارد زنان و کودکان قربانی تجاوز و فحشا می شوند.
همچنین کاهش امکانات مادی، مشکلات اقتصادی، به خطر افتادن بهداشت و سلامت فردی، همه گیری بیماری ها به دلیل آلودگی محیط زیست و عدم قدرت تامین مواد غذایی، رفاه و مسکن، شرایط زنان را با دشواری های بسیاری در جنگ مواجه می کند. اکنون نگرانی در مورد وضعیت زنان و کودکان مربوط به حال حاضر نبوده، بلکه این گروه در عراق در سال های اخیر به دلیل جنگ دولتمردان، در معرض محاصره غذایی، دارویی و بهداشتی بوده اند و در حال حاضر تعداد قابل توجهی از آنها دچار مشکلات سوءتغذیه و بیماری های روحی و جسمی غیرقابل جبران هستند.
شمارش معکوس مرگ
راکت ها، بمب های خوشه ای و موشک ها در نقاط حساس عراق و شهر بغداد خالی می شود. سقف ها برای پناه گرفتن امن نیستند. هیچ کجا امن نیست. این تصوری است که از ذهن تک تک عراقی ها می گذرد. نایب رئیس کمیسیون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی به صراحت اعلام می کند علایم عصبی ناشی از جنگ ممکن است افراد را برای همیشه از حالت تعادلی خارج کند. به اعتقاد وی همه جنگ ها، از جمله جنگ آمریکا علیه عراق از نظر روحی تاثیرات زیادی بر افراد خواهد داشت و از نظر بهداشتی نیز قطعاً مشکلات زیادی از جمله شیوع بیماری های عفونی و روانی را به وجود خواهد آورد. با توجه به این که از نظر آب آشامیدنی در کشور عراق مشکلاتی به وجود آمده و تغذیه افراد زیادی مورد خطر قرار گرفته است و با عنایت به این که در گذشته نیز تعداد زیادی از جمعیت عراق از نظر اقتصادی و سوءتغذیه با مشکلاتی روبه رو بوده اند، قطعاً این جنگ باعث تشدید پیامدهای قبلی می شود و احتمال ایجاد عوارض ناشی از جنگ، باعث شیوع بیماری در منطقه می شود. همچنین زمانی که در یک خانواده مشکلی به وجود می آید این مسئله بر همه افراد خانواده تاثیر خواهد گذاشت و زمانی که این بحث در جامعه و در کشوری که هر لحظه با بمباران شهرها و خانه ها و مردم مواجه است گسترش یابد، این عوامل از نظر روحی می تواند مشکلات زیادی را به وجود آورد و قطعاً احتمال افسردگی و اضطراب ناشی از بیماران افزایش می یابد و افرادی که از نظر شنوایی آسیب می بینند ممکن است این امر بر سیستم مغزی آنها تاثیرگذار باشد و دچار موج انفجار شوند. همچنین اگر در این جنگ به تخریب مسایل مادی و زندگی مردم، بحران های اجتماعی ای که به دلیل فشار روانی جنگ به وجود می آید، مشکلاتی که در خصوص امدادرسانی زخمی ها و آسیب دیدگان وجود دارد و همچنین مسایلی مانند تغذیه، سوءتغذیه و نارسایی غذایی که به دلیل صدمات ناشی از جنگ ایجاد می شود نگاهی بیندازیم به این نتیجه می رسیم که این عوامل می توانند زندگی مردم و به ویژه کودکان را تحت فشار قرار دهند.
واهمه های تمام نشدنی
آسمان منطقه ناامن است. بسیاری از ایرانیان خارج از کشور که قصد گذراندن تعطیلات نوروزی را در ایران داشتند، در خانه های خود ماندند و اخبار جنگ را دنبال کردند. این نگرانی فقط مختص ایران و ایرانیان نبود. حتی مردمان ترکیه، اردن، کویت و عربستان نیز با نگرانی به آسمان ناامن خود می نگریستند. دیگر کشورهای منطقه نیز چندان از این ناامنی آسمان بی نصیب نماندند و درصد کثیری از گردشگران خود را از دست دادند. خدشه دار شدن صنعت گردشگری و نامتعادل بودن اقتصاد این کشورها فقط اتفاق های ظاهری و نخستین بود. این هراس و دل نگرانی پس از پخش تصاویر سربازان آمریکایی از تلویزیون عراق که به اسارت گرفته شده بودند، به آن سوی نیمه کره زمین نیز رسید. مردم آمریکا که در روزهای آغازین جنگ، وعده پیروزی را قبل از شروع آن باور کرده بودند، اینک فرزندان خود را در اسارت می دیدند. اسارت در جنگی که برای آنها هیچ نداشت. نه افتخار دفاع از میهن و نه دفاع از صلح. وقوع طوفان شن در عراق و انتشار اخبار ضد و نقیض عواقب این طوفان در میان سربازان آمریکایی و انگلیسی موج تازه ای از نگرانی را در میان خانواده های سربازان به وجود آورد.
هراس هنوز ادامه دارد. پاپ ژان پل دوم رهبر کاتولیک های جهان، هراس را در میان چشمان تک تک افرادی که برای سخنرانی هفتگی اش در میدان سن پترز واتیکان آمده اند، می بیند و اعلام می کند: کارکردن برای صلح ضرورتی دائمی است. او اعلام کرد که افکارش در حال حاضر متوجه عراق و کسانی است که در این جنگ درگیر شده اند. به اعتقاد رهبر کاتولیک های جهان غیرنظامیان بی دفاعی که در این شهرها زندگی می کنند آزمایش سختی را پشت سر می گذارند. او از تاثیر این جنگ بر روابط مسیحیان و مسلمانان ابراز نگرانی کرده و امیدوار است تا هر چه زودتر عشق و صلح به وجود آید. صدام در میان ویرانه شدن شهر و نابودی خانه های دل هزاران عراقی سقوط کرد. سقوط صدام و حضور نظامیان در شهر و پیدایش درگیری های نظامی بغداد، عراق و مردمش را وارد دور تازه ای از استرس، هیجان، وحشت و ترس کرد. خبرگزاری ها به پخش تصاویری از شهرهای عراق پرداختند که هر مخاطب و بیننده ای در انتظار وقوع این فاجعه بود. عراق غارت می شد، هم از داخل و هم از خارج. فروشگاه ها، مغازه ها، بانک ها مورد دستبرد قرار گرفت. گروهی که موسوم به فداییان صدام بودند در این میان بسیار دیده شدند. اینک با سقوط دولت صدام، اسلحه در دست بسیاری است. مردم اینک در وحشت حمله از سوی هموطنان خود در خانه هایشان سنگر گرفته اند. هر لحظه ممکن است گروهی به آنها حمله کرده و خانه هایشان را غارت کنند. حالا در کنار واهمه های یافتن آب آشامیدنی سالم و غذا و سوخت وحشت حمله غارتگران نیز اضافه شده است. در این میان دونالد رامسفلد وزیر دفاع آمریکا گزارش های منتشر شده در رسانه های همگانی در مورد ادامه هرج ومرج در عراق را یکجانبه و مبالغه آمیز می خواند. با این وجود غارت در شهرهایی که در تصرف نیروهایی به رهبری آمریکا در آمده اند ادامه یافت. با سقوط دولت صدام و افزایش هرج ومرج و غارتگری بسیاری از بیمارستان های عراق از کار افتادند. کمیته بین المللی صلیب سرخ اعلام کرد شبکه درمانی شهر بغداد به دلیل غارت اموال بیمارستان ها از هم فرو پاشیده است.
همه چیز دست به دست هم می دهند تا آن مادر عراقی باور کند اینک آخرالزمان رسیده است. کودکش بدون سرپناه، گرسنه، خسته و مجروح است و جوابی که می شنود این است: در این مرکز درمانی دارویی برای مداوای کودک زخمی ات وجود ندارد. خبرگزاری ها از غارت بانک ها خبر می دهند. مادر عراقی کودکش را روی دست گرفته و فراموش کرده باید لحظه هایی را هم برای مردش مویه کند. غارت همچنان ادامه دارد. توماس کلستیل رئیس جمهور اتریش از مجامع بین المللی تقاضا می کند تا برای حفاظت از میراث فرهنگی عراق اقدامات لازم انجام شود. بسیاری از اهالی بغداد درست همان زمان که درگیر یافتن آب آشامیدنی سالم برای اهالی خانواده خود بودند، می دیدند که غارتگران در حال خارج کردن آثار ارزشمند عتیقه از بزرگ ترین موزه باستان شناسی هستند. این در حالی است که موزه های عراقی و حفاری های باستان شناسی به جا مانده از تمدن بین النهرین در پی جنگ خلیج فارس در سال ۱۹۹۱ به تاراج رفته اند.
کوفی عنان دبیر کل سازمان ملل متحد نیز هر روز و هر لحظه اخبار جنگ را در آغازین ماه های سال ۲۰۰۳ پیگیری می کند و بعد از سقوط دولت صدام و افزایش هرج ومرج در عراق در یک جمله احساس خود را بیان می کند: مردم عراق بهای سنگینی را برای سقوط صدام حسین پرداخته اند. یک بار دیگر خیابان های بلند بزرگ ترین شهرهای جهان، هزاران انسان معترض به جنگ را در پهنه خود جای دادند. پرتغالی ها، اسپانیایی ها، آلمانی ها و فرانسوی ها به خیابان ها ریخته اند و با صدای بلند فریاد می زنند با هر گونه عملیات نظامی آمریکا علیه سوریه و یا هر کشور دیگری مخالف هستند. پیر ویلارد رئیس جنبش صلح فرانسه اعلام کرده است مردم هفت ماه است که در خیابان ها هستند و صلح را خواستارند اما به خواسته آنها اهمیتی داده نمی شود.
انگلیسی ها نیز سخنان جرمی کوربین یکی از نمایندگان حزب کارگر را فریاد می زنند که در این جنگ تاکنون ۵ هزار نفر از شهروندان غیرنظامی عراقی کشته شده اند. نگرانی ها ادامه دارد. آمریکا به سوریه هشدار داده است. اهالی کره زمین هنوز تصاویر شیون های تمام نشدنی کودکان عراق را از خاطر نبرده اند. این بار به سوریه هشدار داده شده است. این بار خانواده های آمریکایی نیز که پسران و دختران خود را برای جنگی که نمی دانند علت آن چیست و به عراق فرستاده اند، خواستار بازگشت فرزندان خود هستند. دو سوم مردم آمریکا تمایلی به گسترش جنگ عراق به دیگر کشورهای مورد اشاره واشنگتن ندارند. یک بار دیگر شمع های روشن در خیابان ها به حرکت در می آیند. مردم و اهالی کره زمین از جنگ خسته شده اند. آن ها به دو کشوری معترض هستند که هر دو بنیانگذار سازمان ملل بوده و اینک بدون مجوز سازمان ملل و یا سایر سازمان های بین المللی، اصول بنیادین سازمان ملل را زیر پا نهاده و خودسرانه در خارج از کادر قانون و آشکارا به عنوان مهاجم عمل کرده اند. مردم هنوز در خیابان های بلند شهرهای جهان در اعتراض به جنگ در حرکت هستند. مدافعان صلح راه خود را به سوی عراق کج کرده اند. بیمارستان های بزرگ صحرایی توسط اسپانیایی ها برپا شده و کمک های ژاپن در راه است. پناهندگان عراقی به اردوگاه های ایرانی هنوز در واهمه بازگشت به خانه هایشان به سر می برند. آن ها می پرسند آیا جنگ تمام شده است! کسی از میان آن ها می گوید این آغاز یک جنگ است. نیروهای پلیس عراق داوطلبانه سر خدمت خود بازگشته اند. اما این شهرها، همان شهرهای بیست روز گذشته نیست. این آسمان همان آسمان عاری از ذرات معلق اورانیوم ضعیف شده در بمب های مورد استفاده قرار گرفته در جنگ علیه عراق نیست. اینک مردم عراق مانده اند و بقایای یک جنگ ۲۵ روزه. خانواده های سربازان آمریکایی و انگلیسی در آرزوی بازگشت فرزندان خود از عراق و توقف جنگ و اتمام آن شمع روشن کرده اند. این شب ها، گویی هیچ کس چشم راحت فرو نمی بندد. واهمه، ترس، نگرانی درون نی نی چشمان بسیاری رخنه کرده، انگار این قصه را پایانی نیست. آن ها از خود می پرسند آیا این طبل ها که نواخته می شود آغاز سومین جنگ بزرگ دنیاست؟ صدای طبل ها هنوز به گوش می رسد. آن ها، چشم ها را فرو می بندند، کسی نمی خواهد باور کند. انگار کسی آرامش را از آن ها دزدیده است.
